Alzheimer

Alzheimer Genel Bilgi

Alzheimer hastalığı beynin düşünme, hafıza ve dil bölümlerini etkiler. Hastalığın başlangıcı sinsidir ve yıkım genellikle yavaştır. Günümüzde hastalığın sebebi bilinmemekte ve şifası bulunmamaktadır.
Alzheimer hastalığının adı, 1906 yılında alışılmadık bir akıl hastalığından öldüğü düşünülen bir kadının beyin dokusundaki değişiklikleri betimleyen Dr. Alois Alzheimer’dan gelmektedir. Bu değişiklikler bugün Alzheimer hastalığının karakteristik anormal beyin değişiklikleri olarak bilinmektedir.
Alzheimer hastalığı, toplumun bütün gruplarını etkiler ve sosyal sınıf, cinsiyet, etnik grup ya da coğrafi bölge ile bir ilgisi bulunmamaktadır. Ayrıca, Alzheimer hastalığı yaşlılar arasında daha sıklıkla görülmekle birlikte genç insanlar da bu hastalıktan etkilenebilmektedirler.

 

Alzheimer Hastalığı’na neler sebep olur?

Günümüzde Alzheimer hastalığının sebepleri bilinmemektedir. Ancak, Alzheimer hastalığına sebebiyet vermeyen hususlar bellidir. Alzheimer hastalığı:

  • Damar sertleşmesi yüzünden ortaya çıkmaz
  • Beynin normalden az ya da fazla kullanılması yüzünden ortaya çıkmaz
  • Cinsel yolla bulaşan hastalıklara bağlı değildir
  • Enfeksiyon sonucu oluşmaz
  • Yaşlılık yüzünden oluşmaz, yaşlanma sürecinin doğal bir parçası değildir
  • Alüminyum ya da diğer metallere maruz kalınması yüzünden gelişmez

Alzheimer hastalığının semptomları (belirtileri ) nelerdir?

Alzheimer hastalığı her insanı farklı biçimde etkiler. Etkisi büyük ölçüde kişinin hastalıktan önce nasıl olduğu ile ilgilidir, örneğin, kişilik, fiziksel durum ve yaşam biçimi gibi. Alzheimer hastalığının semptomları üç gelişim aşaması şeklinde en iyi akla girebilir: erken dönem , orta dönem ve geç dönem.

Alzheimer hastalığı olan herkes bütün bu semptomları göstermez ve bu semptomlar kişiden kişiye değişir. Bu aşamalar bakımı üstlenenlerin potansiyel problemlerin farkında olmaları ve gelecekte ihtiyaç duyulacak bakım gerekliliklerine hazırlanmaları açısından rehberlik edebilirler. Hiçbir hasta, hastalığın ilerleyişini bir diğer hasta ile aynı şekilde yaşamaz.

Bu semptomların bazıları aşamaların herhangi birinde ortaya çıkabilir, örneğin geç dönemde sıralanmış olan davranış değişiklikleri orta dönemde yaşanabilir. Aynı zamanda bakımı üstlenenler her dönemde kısa, aklı basında dönemler yaşanabileceğinin farkında olmalıdırlar.

 

Teşhis neden önemlidir?

Erken teşhis bakımı üstlenen kişinin hastalıkla başa çıkmak için daha hazırlıklı olması ve nelerle karşılaşacağını önceden bilmesi açısından önemlidir. Teşhis geleceği planlama yolunda atılan ilk adımdır.

Teşhis edebilmek için basit bir test bulunmamaktadır. Alzheimer hastalığının teşhisi, kişinin fiziksel ve mental durumunun muayenesinin yanı sıra, yakın bir akraba ya da arkadaşından kişinin geçmişinin incelenmesiyle konulur. Hafıza kaybına yol açabilecek diğer hastalıkları ya da koşulları dışarıda bırakmak çok önemlidir.

Alzheimer hastalığının teşhisi ancak beynin otopsiyle incelenmesi sonucunda kesinleşebilir.
ALZHEİMER HASTALIĞININ DÖNEMLERİ

 

Erken Dönem

Erken dönem, profesyoneller, akrabalar ve arkadaşlar tarafından genellikle gözden kaçırılır ve yanlış bir şekilde “yaşlılık” ya da yaşlanmanın normal bir parçası gibi adlandırılır. Hastalığın ilk başlangıcı sinsi olduğu için başladığı kesin tarihi belirlemek zordur. Kişi:

  • Konuşmayla ilgili zorluk çekebilir
  • Önemli hafıza kayıpları -özellikte kısa dönemli- sergileyebilir
  • Zamanı şaşırabilir
  • Tanıdığı yerlerde kaybolabilir
  • Karar vermede güçlükler yaşayabilir
  • İnisiyatif ve motivasyon eksikliği gösterebilir
  • Depresyon ve sinirlilik belirtileri gösterebilir
  • Hobi ve aktivitelerine ilgisini kaybedebilir

Orta Dönem

Hastalık ilerledikçe, problemler daha belirgin ve kısıtlayıcı olmaya başlar. AH olan kişi günlük yaşamında zorluklar çekebilir ve;

  • Çok unutkan olabilir- özellikle yakın zamanda yaşanmış olayları ve kişilerin isimlerini hatırlamada
  • Kendi basına sorunsuz bir şekilde yaşayamaz hale getir
  • Yemek pişiremez, temizlik ya da alışveriş yapamaz
  • Son derece bağımlı hale gelebilir
  • Giyinme ve kişisel hijyen açısından örneğin; tuvalet, yıkanma gibi yardıma ihtiyaç duyabilir.
  • Giderek artan konuşma zorluğu çeker
  • Dolaşma zorlukları ve diğer davranışsal anormallikleri gösterir
  • Evde ve topluluk içinde kaybolur
  • Halüsinasyonlar olabilir

Geç Dönem

Bu, tamamen bağımlılık ve hareketsizlik dönemidir. Hafıza sorunları oldukça ciddidir ve hastalığın fiziksel yanı gittikçe göze çarpar hale gelir. Kişi;

  • Yemek yemede zorluklar yaşayabilir
  • Akrabalarını, arkadaşlarını ve alışıldık nesneleri tanımayabilir
  • Olayları anlama ve yorumlama güçlüğü çekebilir
  • Ev çevresinde yolunu bulamayabilir
  • Yürüme zorluğu çekebilir
  • Mesane ve bağırsak sorunları yaşayabilir
  • Toplum içinde uygun olmayan davranışlar gösterebilir
  • Tekerlekli sandalye ya da yatağa bağımlı hale gelebilir

 

Bir tedavi var mıdır?

Maalesef tedavisi mümkün değildir, şu anda Alzheimer hastalığı için herhangi bir iyileştirici tedavi bulunmamaktadır. Ancak, Alzheimer hastasının olduğu kadar hastanın bakımını üstlenen kişinin de üzerindeki yükü azaltmak için yapılabilecek çok şey vardır. Daha fazla bilgi için doktorunuza, sosyal hizmetler uzmanına ya da diğer sağlık uzmanlarına danışabilirsiniz.
Bazı ülkelerde hafif ve orta şiddetli arası Alzheimer hastası olan kişiler için birtakım ilaçlar kullanılmaktadır. Bu ilaçlar tedavi sağlamamakla birlikte Alzheimer hastalığının semptomlarını gösteren kimi hastalara yardımcı olabilir. Bakımı üstlenen kişiler bu konuda daha ayrıntılı bilgi almak için doktorlarına ya da Alzheimer Derneği’ne danışabilirler.
www.alz.org.tr